اهداف: ارزیابی فرآیندها و عوامل خودتنظیمی در بین ورزشکاران اهمیّت زیادی دارد. این مطالعه با هدف روانسنجی نسخه فارسی دو پرسش نامه باور فراشناختی درباره عملکرد (ام. بی. پی.کیو) و فرآیندهای فراشناختی در طول عملکرد (ام. پی. پی. کیو) انجام شد. این دو پرسش نامه به پرسش نامه های خواهر مشهورند. مواد و روش ها: هر دو پرسش نامه به زبان فارسی تطبیق داده شد و سپس به صورت آنلاین توسط 464 ورزشکار زن و مرد ایرانی از رشته های مختلف ورزشی و با سطوح مختلف عملکرد پر شد. یافته ها: تحلیل عامل تأییدی نشان داد که هر دو پرسش نامه دارای روایی عاملی مناسبی هستند. آزمون های پایایی و همسانی درونی نشان داد که پایایی برای همه خرده مقیاس های هر دو پرسش نامه کافی است. همبستگی دو متغیره و همبستگی عوامل پنهان نشان داد که بین اکثر متغیرها به جزء باورهای منفی در مورد غیرقابل کنترل بودن تفکر رقابتی که با ابعاد خودتنظیمی رقابتی ارتباط منفی داشت؛ روابط مثبتی وجود دارد. در نهایت، تحلیل های مقایسه ای نشان داد که تفاوت های معنا داری بین ورزشکاران سطوح بالا و پایین رقابتی در فراشناخت وجود دارد و ورزشکاران سطح بالاتر، مقررات فراشناختی تطبیقی تری را در طول مسابقات نشان دادند. نتیجه گیری: بر این اساس ام. بی. پی. کیو را می توان به عنوان یک ابزار مناسب برای سنجش باورهای فراشناختی درباره عملکرد و ام. پی. پی. کیو را می توان به عنوان ابزار مناسبی برای سنجش فرآیندهای فراشناختی در طول عملکرد استفاده کرد.

هدف اساسی این مطالعه هنجاریابی آزمون فراشناخت ولز روی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی رودهن بود. بدین منظور، تعداد 490 نفراز دانشجویان (230 نفر پسر، 260 نفر دختر) این دانشگاه به روش تصادفی مرحله ای انتخاب و با آزمون فراشناخت ولز مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج نشان داد ضریب اعتبار آزمون به روش آلفای کرونباخ، برای کل گروه برابر 0.896، پسران برابر 0.902 و دختران برابر 0.858 شد. خطای استاندارد پرسش نامه با توجه به انحراف استاندارد کل که برابر 21.319 شد، مساوی 6.875 بود. روایی این آزمون از دو طریق مورد بررسی قرار گرفت و نتایج بیانگر روایی قابل قبول آن بود. همچنین تحلیل عاملی پرسش نامه بیانگر آن است که ساختار عاملی پرسش نامه بر وجود یک عامل در اندازه گیری تاکید می کند.

مقدمه: رابطه مفهوم فراشناخت، به عنوان مفهومی متداول در تعلیم و تربیت با فرآیند یادگیری انکارناپذیر است. محققان و متخصصان تعلیم و تربیت به طور گسترده به نوع و سطح دانش مورد نیاز فراگیران علاقمندند و این مستلزم تاکید نظام های آموزشی بر آموزش های فراشناختی و یادگیری «چگونه یادگرفتن است» تا فراگیران بتوانند در برخورد با مسایل گوناگون به طور مستقل بیندیشند. فراشناخت به استعداد درک و کنترل مطلب مورد یادگیری گفته می شود و نقش بسیار مهمی در بهبود و گسترش عملکردهای شناختی دارد و می تواند مهارت های یادگیری فراگیران را توسعه بخشد. فراشناخت، نقشی اساسی در یادگیری موفقیت آمیز ایفا می کند و هر چه توانایی های شناختی فراگیر بالاتر باشد، فرآیند یادگیری موفقیت آمیزتر خواهد بود. به عبارتی فراگیر باید در یادگیری خود نقش فعالی ایفا کند و یاد بگیرد که یادگیری خود را ارزیابی کند و اگر راهبردهای یادگیری اش موفق نبود، از راهبردهای جدید استفاده کند.نتیجه گیری: آموزش مهارت های فراشناختی به فراگیران، در افزایش یادگیری و یادداری دروس تاثیر قابل توجهی دارد؛ لذا مدرسان باید در آموزش این مهارت ها به فراگیران بکوشند تا از این طریق آنان را به یادگیرندگان فعال مبدل سازند.

زمینه و اهداف: هدف پژوهش حاضر اعتباریابی و رواسازی یک پرسشنامه جهت اندازگیری فراشناخت، مبتنی بر نظریات موجود است.روش بررسی: جامعه موردمطالعه دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد بودند. تعداد نمونه که به صورت در دسترس انتخاب شده بودند شامل 344 نفر است. برای رواسازی پرسشنامه از روایی صوری محتوایی (نظرات متخصصین) و سازه (تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی) و پایایی از روش آلفای کرونباخ استفاده شد.یافته ها: در نتایج تحلیل عاملی سه عامل (آگاهی شناختی-هیجانی، عدم ابهام شناختی-هیجانی و راهبرد) شناسایی شد. همچنین با توجه به ضرایب آلفای کرونباخ می توان پرسشنامه ساخته شده را دارای پایایی مطلوبی قلمداد کرد. همبستگی بالا بین خرده مقیاس ها با نمرهٔ کل مقیاس نشان می دهد که همهٔ آن ها بر روی هم حوزه رفتاری واحدی به نام فراشناخت را اندازه می گیرند.نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان می دهد می توان مبتنی بر نظریات مختلف درباره فراشناخت یک پرسشنامه حامع تر درباره فراشناخت اعتباریابی رو رواسازی کرد که هم بتواند بعد شناحتی و هم بعد هیجانی فراشناخت را ارزیابی نماید.

در این مقاله با توجه به اهمیت موضوع فراشناخت (metacognition)، درباره رابطه طرحواره ها و اختلالات هیجانی و نیز نقش فعال شدن طرحواره های بدکنش در پردازش و تفسیر سوگیرانه اطلاعات و نواقص و مشکلات موجود در نظریه طرحواره و شناخت درمانی توضیح داده شده است. سپس با ارایه تعریفی از فرا شناخت، دو جنبه مهم آن، یعنی دانش فراشناختی و پایش یا نظارت (monitoring) فراشناختی و سه نوع فراشناخت که شامل دانش فراشناختی، تجربه های فراشناختی و راهبردهای کنترل فراشناختی می باشند، تشریح شده اند. این موارد برای فهم فرآیندهای اثرگذار در اختلالات هیجانی مهم هستند. در پایان ضمن بیان آثار هیجان ها بر شناخت و پردازش اطلاعات، رابطه هیجان، نظارت فرا شناختی و کنترل مورد بحث قرار گرفته است.

زمینه و هدف: برای نخستین بار نقش و اهمیت باورهای فراشناختی در ایجاد و تداوم اختلالات اضطرابی در نظریه درمانی فراشناخت مطرح شد. هدف پژوهش حاضر، رواسازی مقیاس اصلاح شده فراشناخت برای نوجوانان (MCQ-A ) در یک نمونه ایرانی است.مواد و روش کار: این پژوهش از نوع هنجاریابی است. نخست نسخه اصلی پرسشنامه به فارسی برگردانده شد. سپس فرم نهایی به همراه پرسشنامه افسردگی کودکان و پرسشنامه اضطراب آشکار کودکان، بر روی 204 نوجوان (103نفر دختر، 101 نفر پسر) 13 تا 17 ساله که به صورت تصادفی خوشه ای از مدارس شهر اصفهان انتخاب شده بودند اجرا شد. پایایی پرسشنامه از روش های آلفای کرونباخ وضریب دو نیمه سازی محاسبه گردید و به منظور تعیین روایی پرسشنامه، از روایی همگرا، روایی ملاکی و تحلیل عوامل تاییدی استفاده شد.یافته ها: داده های ضریب همبستگی جهت محاسبه روایی همگرا نشان داد که عامل کلی فراشناخت و تمامی عوامل آن به جز «خودهشیاری شناختی» با افسردگی و اضطراب ارتباط مثبت و معنادار دارند. هم چنین نتایج تحلیل پایای حاکی از مقادیر مناسب ضرایب آلفای کرونباخ و دو نیمه سازی برای عامل کلی و مولفه های (MCQ-A) بود. تحلیل عوامل تاییدی با روش تحلیل مولفه های اصلی نیز 5 عامل را استخراج کرد که در مجموع 45 درصد از واریانس کل پرسشنامه را تبیین می کردند.نتیجه گیری: پرسشنامه اصلاح شده فراشناخت برای نوجوانان، آزمونی پایا و معتبر در نمونه ایرانی می باشد.

زمینه و هدف: با توجه به اینکه باورهای فراشناختی، نقش بسیار مهمی در ابتلا، حفظ و تداوم به اعتیاد دارد، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی فراشناخت درمانی به شیوه گروهی بر میزان اعتیادپذیری دانشجویان پسر انجام پذیرفت. روش کار: این مطالعه یک طرح تحقیقی نیمه آزمایشی شامل پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری می شد. جامعه آماری پژوهش شامل همه دانشجویان پسر دوره کارشناسی دانشگاه فردوسی مشهد در سال تحصیلی 96-1395 است. با روش نمونه گیری، 30 آزمودنی انتخاب شدند و بطور تصادفی در گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. در این پژوهش از پرسشنامه فراشناختی (MCQ-30) و مقیاس آمادگی به اعتیاد (APS) استفاده شد. نتایج: داده های بدست آمده با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس و Tهم بسته مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نمرات کوواریانس پس آزمون آمادگی به اعتیاد نشان داد که اثربخشی فراشناخت درمانی بر میزان اعتیادپذیری دانشجویان پسر معنی دار(01/0>p ) بود. نتیجه گیری: به طورکلی نتایج پژوهش حاکی از آن است که درمان فراشناختی، اعتیادپذیری دانشجویان را کاهش داده و تأثیر اثر فراشناخت درمانی بر میزان اعتیادپذیری دانشجویان در مرحله پیگیری بعد از 3 ماه ماندگار هست. بنابراین به افراد مشغول در حوزه بهداشت پیشنهاد می گردد از درمان فراشناخت برای پیشگیری و عدم بازگشت فرد به اعتیاد بهره ببرند.

زمینه: امروزه توانمندسازی به عنوان یکی از دغدغه های اصلی هر سازمان، تاثیر قابل ملاحظه ای در افزایش مهارت افراد در حل مشکلات اداری که با آن روبرو هستند، دارد. در این بین رعایت ارزش های اخلاقی در مواجه با این مشکلات، برای بقای سازمان ها هم حایز اهمیت است. بنابراین شناسایی و درک بهتر عواملی که با توانمندسازی مدیران در ارتباط هستند، نقش بسزایی در موفقیت سازمانی خواهند داشت. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش فراشناخت اخلاقی در توانمندسازی مدیران مالی می باشد. روش: این پژوهش کاربردی و از نوع توصیفی-همبستگی است و جامعه آماری را مدیران مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تشکیل می دهند که از میان آن ها تعداد 150 نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسش نامه های استاندارد استفاده شد و در نهایت برای تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده از روش رگرسیون چند متغیره و با استفاده از نرم افزار آماریSPSS بهره گرفته شد. یافته ها: یافته ها نشان می دهد فراشناخت اخلاقی رابطه مثبت و معنی داری با توانمندسازی مدیران مالی دارد. از سویی دیگر رابطه تجربه کاری با توانمندسازی مدیران نیز مثبت و معنی دار است. نتیجه گیری: در راستای نتایج بدست آمده می توان گفت، برخورداری از فراشناخت اخلاقی و تجربه کاری برای افزایش توانمند سازی مدیران مالی اهمیت ویژه ای دارد.